Mahadeva Temple Itagi

ಸುಮಾರು ಮೂರು-ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬೆಂಗಳೂರು ದೂರ ದರ್ಶನ, ಚಂದನ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡಿದ್ದ ಇಟಗಿಯ ಮಹಾದೇವ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ದೇಗುಲಗಳ ಒಂದು ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯ ಕಾವ್ಯ ಮನಸಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿತ್ತು. ಅಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿ, ನವಿರಾದ ಶೃಂಗಾರವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿ ಅದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ರಾಜಕುಮಾರ ಮತ್ತು ಅವನ ರಾಣಿ ಆ ದೇಗುಲದ ವರ್ಣನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಂಭ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪ ಸೌಂದರ್ಯ, ಬಾಗಿಲುವಾಡ, ಗುಡಿ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಅವರದೇ ಆದ ಶೃಂಗಾರಮಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿ ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಬಹಳ ಆಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿತ್ತು. ದೂರದರ್ಶನ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಅಭಿನಂದನೆಗಳು. ಅದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಹಲವು ಸಲ ಮರುಪ್ರಸಾರಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಸುಂದರ ದೇಗುಲಗಳನ್ನು ನೋಡಲೇ ಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೆವು. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಇಂಟರನೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ತಡಕಾಡಿ ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆವು.

ಈ ದೇಗುಲಗಳು ಇರುವುದು ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಕೊಪ್ಪಳ ಮತ್ತು ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ. ಗದಗ ತಲುಪುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆವು. ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಬಸ್ಸುಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ನಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಮೂಲಕ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಸ್ ನಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬೇರೆ ರೈಲಿನಲ್ಲೋ ತಲುಪಬಹುದು. ಇನ್ನೊಂದು ರೈಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸುತ್ತುಬಳಸಿ ಸೀದಾ ಗದಗಕ್ಕೇನೆ ತಲಪುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನಂತಪುರ ಗುಂತಕಲ್ಲು, ಬಳ್ಳಾರಿ ಹೊಸಪೇಟೆ ಕೊಪ್ಪಳ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಗದಗ ಸೇರುತ್ತದೆ. ನಾವು ಈ ಹಂಪಿ ಎಕ್ಷಪ್ರೆಸ್ಸ ಅನ್ನು ಆಯ್ದು ಕೊಂಡೆವು. 2013 ಫೆಬ್ರವರಿ 14 ನೆ ತಾರೀಕಿನಂದು ರಾತ್ರಿ 10 ಘಂಟೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಸಿಟಿಯಿಂದ ಹೊರಟ ರೈಲು ಮರುದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ 9.15ಕ್ಕೆ ಗದಗ ತಲುಪಿತು.

ರೈಲು ಇಳಿದು ಅಟೋ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಾವು ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ಹೋಟೆಲ್ ವಿಶ್ವ ವನ್ನು ತಲುಪಿದೆವು. ಸುಮಾರು 3 ಕಿ. ಮಿ ದೂರ.

ಒಳ್ಳೆಯ ಸುಸಜ್ಜಿತ ರೂಮು ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸ್ನಾನ ಮೊದಲಾದುವುಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಕೆಳಗೆ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಗೆ ಬಂದು ಬ್ರೇಕ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಕಮ್ ಲಂಚ್ ಮುಗಿಸಿದೆವು. ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಸ್ವಲ್ಪ ತಿಂಡಿ ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಇಟಗಿಗೆ ಹೊರಟೆವು. ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಪ್ರವೀಣ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಯವರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಅಲ್ಲೇ ಹತ್ತಿರದ ಬಸ್ ಸ್ಟಾಪ್ ಗೆ  ಇಟಗಿಗೆ ಹೋಗುವ ಬಸ್ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸುಮಾರು ಬಸ್ ಗಳು ಬಂದು ಹೋದವು. ನಮಗೆ ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಏರಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದ್ದ ಹಿರಿಯರನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದೆ. ನಾನು ಆ ಕಡೆಗೇನೆ ಹೋಗುತಿದ್ದೇನೆ, ನನ್ನೊಂದಿಗೇ ಬಂದುಬಿಡಿ ಎಂದರು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಲ್ಲೇ ಬಸ್ ಬಂದಿತು. ಅಷ್ಟಾಗಿ ರಶ್ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಇಟಗಿಗೆ ಸುಮಾರು 35 ಕಿ.ಮಿ. ದೂರ, ರಸ್ತೆ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು. ಬಸ್ ಚಾರ್ಜು ಇಬ್ಬರಿಗೆ 58ರೂ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತು. ಈ ಎರಡೂ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಮೂರು-ನಾಲ್ಕು ಇಟಗಿಗಳು ಇವೆ. ಕುಕನೂರು ಇಟಗಿ, ರೋಣ ಇಟಗಿ ಇನ್ನಾವುದೋ ಇಟಗಿ ಇದೆಯಂತೆ. ಅದ್ದರಿಂದ ಸರಿಯಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ ಬಸ್ ಹಿಡಿಯುವುದು ಲೇಸು. ಕುಕನೂರು ಇಟಗಿ ಇರುವುದು ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಲಬುರ್ಗಾ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ. ಸದ್ಯದಲ್ಲೇ ಕುಕನೂರನ್ನು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ಆಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರಂತೆ. ನಮಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಕುಕನೂರು ಇಟಗಿಯ ಬಸ್ಸು ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಲಕ್ಕುಂಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿಯೇ ಮುಂದೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಮುಂದೆ ಬನ್ನಿಕೊಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಎಡಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಇಟಗಿಯನ್ನು ಸೇರಿತು. ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಜೋಳದ ಹೊಲಗಳು. ಹೆಚ್ಚಿನೆಡೆ ಕಟಾವು ಮುಗಿದಿತ್ತು. ಅಲ್ಲೇ ಕಾಳು ಒಕ್ಕಣೆ ಮಾಡಿ ರಾಶಿ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ಬಸ್ ಇಳಿದಾಗಲೇ ಇಟಗಿ ಹಳ್ಳಿಯ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಹಳ್ಳಿಗಳಂತೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಚೆಲ್ಲಿರುವ ಕಸ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಗಳ ರಾಶಿ,  ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಮೋರಿಯಿಂದ ಹರಿವ ಕೊಳಚೆ ನೀರು, ಅದರಲ್ಲೇ ಸಂತುಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಹಂದಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಎದುರಾದವು. ದೂರದಲ್ಲೇ ಮಹಾದೇವ ದೇಗುಲ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಎದುರುಗಡೆ ಬಹಳ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಇದೆ. ಆದರೆ ನೀರು ಇಲ್ಲ.

        

 ನಾವು ಶಾರ್ಟ್ ಕಟ್ ಮಾಡಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಯಲ್ಲೇ ನಡೆದು ನಮ್ಮ ಗಮ್ಯ ಸ್ಥಾನ ತಲುಪಿದೆವು.

ಇಟಗಿಯ ಮಹಾದೇವ ದೇವಾಲಯ

ದೇವಾಲಯದ ಪಾವಟಿಕೆಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡದಾದ ರಥವಿದೆ. ಮೇಲ್ಗಡೆ ಏರಿ ಹೋದರೆ ಅದೊಂದು ಕಲ್ಪನಾತೀತ ಲೋಕ!

ಹಲವಾರು ದೇಗುಲಗಳ ಸಮುಚ್ಚಯ. ಎಲ್ಲದರ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಂದರವಾದ ಹುಲ್ಲು ಹಾಸು, ಅದರ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೂ ಗಿಡಗಳು, ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಸಿರು ಹಸಿರಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಹುಲ್ಲು ಹಾಸನ್ನು ಬಹಳ ಮುತುವರ್ಜಿವಹಿಸಿ ಆರೈಕೆ ಮಾಡಿ ಪೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ  ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾದ ಒಂದು ಆಯಾಮವನ್ನು ದೊರಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

        

 

ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯವಾದ ಮಹಾದೇವನ ದೇಗುಲ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಹಲವಾರು ಪುಟ್ಟ ಗುಡಿಗಳಿದ್ದು ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

      

      

      

 ಇದಲ್ಲದೆ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ  ಮಠವಿದೆ. ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ಮೂರ್ತಿನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ಚಂದಲೇಶ್ವರಿ ದೇಗುಲಗಳಿವೆ. ಸಾಹಸ ಭೈರವ ದೇವಾಲಯವೂ ಇದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಂಶಜರಾದ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹೆಸರಾಂತ 6ನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಸೇನಾನಿಯಾದ ಮಹಾದೇವ ದಂಡನಾಯಕನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. 11ನೇ ಶತಮಾನದ ಈ ದೇಗುಲಗಳು ಈಗಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಸುಂದರವಾಗಿವೆ. ಊರಿನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಎತ್ತರದ ದಿಬ್ಬದ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು 4 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ದೇಗುಲವಿದೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ  ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಮಹಾದೇವ ಮಂದಿರವಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಹು ಕಂಭಗಳ ಮುಖ ಮಂಟಪವಿದೆ.

      

 ಇದರಲ್ಲಿ 42 ಕಂಭಗಳಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಕೆಳ ಭಾಗವು ಚೌಕಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು ಮೇಲ್ಭಾಗವು ದುಂಡಗಾಗಿದೆ. ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆ ಕೆಲಸಗಳಿದ್ದು ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಆ ಕಾಲದ ಕಡಚ್ಹಲ್  (ಲೇತ್) ಬಳಸಿ ನುಣುಪುಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲೂ ಬಹಳ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ಪರಿಣತೆಯಿಂದ ಹಲವಾರು ಚಕ್ರಾಕಾರಗಳನ್ನೂ ಕೊರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮುಖವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅಷ್ಟು ನುಣುಪಾಗಿದೆ.

      

      

 ಇಡೀ ದೇವಾಲವು ಬಳಪದ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ರಚಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಇಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿನ ನಯಗಾರಿಕೆ ಸಾಧ್ಯ. ಮಂಟಪದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಟರಾಜನ ಕೆತ್ತನೆ ಇದೆ. ಮುಂದೆ ಸುಂದರವಾದ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ನಂತರ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರ. ಒಂದೇ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ 7 ಪಟ್ಟಿಕೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಹೂಬಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

      

      

 ಇದನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಂದೆ ಹೋದರೆ ನವರಂಗ, ಅಲ್ಲಿ  ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿರುವ 4 ಕಂಭಗಳಿವೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ  ಸಹಾ ಸುಂದರ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಬಾಗಿಲುಗಳಿದ್ದು, ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆಗಳುಳ್ಳ ಬಾಗಿಲುವಾಡವಿದೆ. ಗರ್ಭ ಗೃಹದ ಮುಂದುಗಡೆ ಮಕರ ತೋರಣವಿದ್ದು ಏಕಶಿಲಾ ಫಲಕದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ.

    

    

 ಮುಂದೆ ಗರ್ಭಗೃಹದ  ಬಾಗಿಲು. ಇದರ ಬಾಗಿಲುವಾಡವಂತೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನ ವಿಗ್ರಹ.

      

 ನಾವು ಹೋಗಿರುವಾಗ ಬಾಗಿಲು ಹಾಕಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಕಂಡಿಗಳಿದ್ದು ದೇವರನ್ನು ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ತೋಟಗಾರನಾದ ಪಾಷಾ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರು ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ನಮಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ವಿಶೇಷಗಳನ್ನು ಸೊಗಸಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದರು. ಪಾಷಾ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ತೋಟಗಾರನಾಗಿದ್ದರು ಸಹಾ ಅವನ ವಿವರಣೆಗಳು, ಉತ್ಸಾಹ ಎಲ್ಲ ನಮಗೆ ಮೆಚ್ಚಿಕೆಯಾದವು. ಕತ್ತಲಿರುವ ಕಡೆ ಟಾರ್ಚ್ ಬೆಳಕು ಬೀರಿ ನಮಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ತೋರಿಸಿದ. ಅಲ್ಲಿ ಆ ದಿನ ಬಂದಿರುವವರು ನಾವಿಬ್ಬರೇ, ಅದೂ ಅಷ್ಟು ದೂರದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಹಳ ಸಂತಸ ಪಟ್ಟರು. ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ತಮ್ಮ ಊರಿನ ಈ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಖಜಾನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ತುಂಬಾ ಹೆಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹ. ಒಂದು ಮಾತು- ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಹೊರತು ನಮ್ಮಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆ ಕೊಡುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಅದರ ಕಷ್ಟ ನನಗೀಗ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬರೆಯಲು ಶಬ್ಧಗಳು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಏನು ಕಂಡಿದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಉತ್ಹ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬರೆಯುವ ಸಾಹಸ ಮಾಡುತಿದ್ದೇನೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳೆಲ್ಲಾ ಇವರಿಬ್ಬರು ಹೇಳಿರುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಿಸಿ ಹೊರ ಬಂದೆವು.

    

    

    

    

 ದೇವಾಲಯದ ಹೊರ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದೆವು. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಎತ್ತರದ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಜಗಲಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಉದ್ದ 120 ಅಗಲ 100 ಅಡಿಗಳಿವೆಯಂತೆ. ಚಾಲುಕ್ಯ ಶೈಲಿಯ ದೇವಾಲಯ ಇದಾಗಿದ್ದು ಮುಂದೆ ಹೊಯ್ಸಳರೂ ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದದರಿಂದ ಬೇಲೂರು, ಹಳೇಬೀಡು ಮತ್ತು ಸೋಮನಾಥಪುರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಬೇಲೂರು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವಷ್ಟು ಶಿಲ್ಪಕೆತ್ತನೆಗಳು ಕಾಣ ಬರದಿದ್ದರೂ ಬಹಳ ಸುಂದರವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಮೂರ್ತಿಗಳೂ, ಆನೆ, ನವಿಲು. ಪಕ್ಷಿ ಹೂ ಬಳ್ಳಿಗಳನ್ನು  ಕಾಣಬಹುದು. ಯಕ್ಷ ಯಕ್ಷಿಣಿ, ನಾಗ ನಾಗಿಣಿ, ಗಜಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವಾನುದೇವತೆಗಳ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನದೇ ಆದ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸುಂದರ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಪಟ್ಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. 

    

    

    

ಈ ದೇಗುಲದ ಶಿಖರವು ಹಿಂದೆ ನಾಶವಾದ ಕಾರಣ, ಹೊಸದಾಗಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ನ ಶಿಖರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಶಿಲ್ಪಗಳಿಲ್ಲ. ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರದ ಬಾಗಿಲುವಾಡಗಳೂ ಬಹಳ ಆಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿದೆ.

ಇದಾದ ಮೇಲೆ ನಾವು ಸರಸ್ವತಿ ಮಠಕ್ಕೆ ಹೋದೆವು. ಇಲ್ಲಿನ ಎದುರುಗಡೆ ಜಗಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಚಿಕ್ಕ ದೊಡ್ಡ ಶಾಸನಗಳನ್ನೂ ಭಗ್ನವಾಗಿರುವ ಶಿಲಾ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಇರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

    

    

 ಒಳಗಡೆ ಕಂಭಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ದೊಡ್ಡ ಅಂತರಂಗವಿದೆ. ಮುಂದೆ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗವಿದೆ. ಇದರ ಎರಡೂ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಕೊಠಡಿ ಇದ್ದು ಇವುಗಳ ಕೆಳಗಡೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿರುವ ನೆಲ ಮಾಳಿಗೆಯಿದೆ.

    

 ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಜನ ಕುಳಿತು ಕೊಳ್ಳಬಹುದಂತೆ. ಈ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಸಂಗ ನಡೆಯುತಿತ್ತಂತೆ. ಸರಸ್ವತಿ ಮಠದ ಎದುರುಗಡೆ ಹುಲ್ಲುಹಾಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನ ವಿಗ್ರಹವಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

    

ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ತುಂಡುಗಂಭಗಳನ್ನೂ ಇರಿಸಿ ಆ ಇಡೀ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಶೋಭೆಯನ್ನು ತಂದಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲ ಕೋನಗಳಿಂದಲೂ ಮಹಾದೇವ ಮಂದಿರದ ಸೊಬಗನ್ನು ಕೆಮರಾದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದೆವು.

    

    

    

    

 ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ವಿಶಾಲ ಕಲ್ಯಾಣಿ ನೀರಿನಿದ ತುಂಬಿರುತಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೂ ಸೊಗಸಾಗಿರುತಿತ್ತು. ಸರಿಯಾಗಿ ಮಳೆ ಬಂದರೆ ಮಾತ್ರ ಇದು ಸಾಧ್ಯ. ದೇವಾಲಯದ ಪಶಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರ, ಆಳವಾದ ಕೊಳವಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೀಲ್ಗೊಂಡ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬಹಳ ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಇದರ ತಳದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿನ ಹುಲ್ಲುಹಾಸು, ಹೂದೋಟಕ್ಕೆ ಇದರಿಂದಲೇ ನೀರು ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ.

    

    

 ಇಲ್ಲಿ ಯುಗಾದಿಯಂದು ಸೂರ್ಯ ಕಿರಣವು ಮಹಾದೇವನ ವಿಗ್ರಹದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಆ ದಿನ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಬಂದು ಈ ಸೋಜಿಗವನ್ನು ಕಂಡು ಧನ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಎಳ್ಳಮವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಮಹಾದೇವನ ರಥೋತ್ಸವ ಜರಗುತ್ತದೆ. ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿರುವಂತೆ ಇದು ‘ ‘ದೇವಾಲಯಗಳ ಚಕ್ರವರ್ತಿ’ ‘ ಈ ನಾಮ ಇದಕ್ಕೆ ಅನ್ವರ್ಥ!

ವ್ಯಸನದ ಒಂದು ಮಾತೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಧಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ವಿರೂಪಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯ.

ಈಗ ಘಂಟೆ 6 ಆಯಿತು ಸೂರ್ಯನ ಬಂಗಾರದ ರಶ್ಮಿಗಳು ಮಹಾದೇವ ಮಂದಿರದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಸ್ವರ್ಣಮಯವಾಯಿತು.

    

 ನಾವೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟೆವು. ನಮ್ಮ ಇಬ್ಬರು ಸಂಗಾತಿಗಳು ಆತ್ಮೀಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಅಭಿನಂದನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ ಹೊರಟೆವು. ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇದೆ ಬಸ್ ಸ್ಟಾಪ್. ಸ್ವಲ್ಪದರಲ್ಲೇ ಗದಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಬಸ್ ಬಂತು. 7.30ಕ್ಕೆ ಗಡಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆವು. ಇಟಗಿ ಗದಗದ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ನೋಡತಕ್ಕಂತಹ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ದೇಗುಲಗಳಿವೆ. ಉದಾ.- ಕಲ್ಲೂರು, ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರ, ಲಕ್ಕುಂಡಿ,ಗದಗ, ಅಣ್ಣಿಗೇರಿ,ಕುಕನೂರು, ಕಲ್ಮೇಶ್ವರ ಇತ್ಯಾದಿ.ಇವೆಲ್ಲವೂ ಗದಗದಿಂದ 30ಕಿ.ಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಬಾದಾಮಿ ಸುಮಾರು 80 ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ನಮ್ಮ ಈ ಪ್ರಯಾಣದ ಮುಂದಿನ ತಾಣಗಳು ಗದಗದ ವೀರನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ತ್ರಿಕೂಟೇಶ್ವರ ಹಾಗೂ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ ವೈಭವ. ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬರೆಯುವೆ.

Mekedaatu

ನಾವು ಅದೆಷ್ಟೋ ಜಾಗಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ, ಆದರೆ ಮೇಕೆದಾಟು ಮಾತ್ರ ನೋಡಿಲ್ಲವಲ್ಲಾ ಎಂದು ನಮ್ಮ  ಶ್ರುತಿ ಹೇಳಿದಾಗ, ಹೌದಲ್ಲಾ, ನಾವು ಇದನ್ನೇಕೆ ಮರೆತೆವು? ಎಂದುಕೊಂಡೆವು. ಆ ದಿನವೇ ಮೇಕೆದಾಟುಗೆ ಹೋಗುವ ದಿನ ಗೊತ್ತು ಮಾಡಿದೆವು. 2011 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಒಂದು ರವಿವಾರ ನಾವು ಆರು ಜನ ಮಾರುತಿ ಕಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಹೊರಟೆವು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಕನಕಪುರ ಸುಮಾರು 70 ಕಿ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಕನಕಪುರದಿಂದ ಸಂಗಮಕ್ಕೆ 30ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಒಂದು ಸುತ್ತು ಹಾಕಿ ಅಂತೂ ಕನಕಪುರ ರಸ್ತೆಗೆ ಬಂದೆವು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮಂಜು ಅವರೂ ಮೊಬೈಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ನೀವು ಎಲ್ಲಿದ್ದೀರಾ ನಾವೂ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಬರುತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದಾಗ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಖುಷಿ ಆಯಿತು. ಅವರಿಗೆ ನಾವಿದ್ದ ಲೋಕೇಶನ್ ಹೇಳಿ, ನಾವು ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ ನೀವು  ಬಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಿ ಎಂದೆವು. 

ನಾವು ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಕನಕಪುರ ಸೇರಿದೆವು ಆದರೂ ಅವರ ಸುಳಿವಿಲ್ಲ. ಕನಕಪುರದಿಂದ ಎಡಗಡೆಗೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆ ಸಂಗಮ - ಮೇಕೆದಾಟು ಸೇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ನಾವು ಮುಂದುವರಿದೆವು. ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಏನೇನೋ ತಿಂಡಿ, ಬಿಸ್ಕತ್ತು, ಜ್ಯೂಸ್  ಎಲ್ಲ ಸೇವಿಸುತ್ತಾ ಮಜವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತಿದ್ದೆವು. ಕಾರ್ ನ ಹಿಂದಿನ ಸೀಟ್ ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಜನ ಕುಳಿತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಇಕ್ಕಟ್ಟು ಆಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರಯಾಣದ ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮರೆತೇಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇಷ್ಟು ಹೊತ್ತಾದರೂ ಮಂಜು ಅವರ ಕಾರು ಇನ್ನೂ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಅವರ ಫೋನ್ ಬಂತು. ಅವರು ನಾವು ಬಂದ ದಾರಿ ಬಿಟ್ಟು ರಾಮನಗರ ದಾರಿಯಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂತ ಹೇಳಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ ನಾವು ಇನ್ನು ಸಂಗಮದಲ್ಲೇ ಜೊತೆಯಾಗೋಣ ಎಂತ ಹೇಳಿದೆವು. 

 ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಕ್ರಮಿಸಿದಾಗ ಎಡಗಡೆಗೆ ಹೋಗುವ ಒಂದು ರಸ್ತೆ ಚುಂಚಿ ಫಾಲ್ಸ್ ಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸರಿ ಅದನ್ನು ನೋಡಿಯೇಬಿಡೋಣ ಎಂತ ಅದರಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದೆವು.ಸುಮಾರು ದೂರ ಹೋದಾಗ ಯೆಲೆಗುರಿ ಹಳ್ಳಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಂದೆ ಹೊಗಬೇಕು. ಒಟ್ಟು 4 ಕಿ.ಮೀ . ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದಾಗ ಒಂದು ಕಾರ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕಾರು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದೆ ತಡ, ಒಬ್ಬಾಕೆ ಬಂದು 25 ರೂ. ಚೀಟಿ ಹರಿದೇ ಬಿಟ್ಟಳು. ಅದನ್ನು ತೆತ್ತು ಕಾರಿಂದ ಇಳಿದು ಇಲ್ಲಿ ಫಾಲ್ಸ್ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂದರೆ ಬೆಟ್ಟದ ಕೆಳಗಡೆಗೆ ಕೈ ತೋರಿದಳು. ನಾವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಮೇಲೆ ಬರುತಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಫಾಲ್ಸೂ ಇಲ್ಲ ಏನು ಇಲ್ಲ, ಅದೆಲ್ಲ ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕೇನೆ ಕಾಣಸಿಗುವುದು ಎಂದರು. ಈವಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಇಳಿದರೆ ಒಂದು ಹೊಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರಿದೆ ಅಷ್ಟೇ ಎಂದರು.

 ಈವಾಗ ಗೊತ್ತಾಯಿತು ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಚಾರ್ಜು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಳು ಯಾಕೆ ಅಷ್ಟು ಗಡಿಬಿಡಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಎಂತ. ಅಂತೂ 8 ಕಿ.ಮೀ. ಪ್ರಯಾಣ,ಮೇಲೆ 25 ರೂ. ದಂಡ! ಸರಿಯಾಗಿ ಬೇಸ್ತು ಬಿದ್ದಿದ್ದೆವು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಬೇಗನೇ ಹೊರಟೆವು. ಒಂದು ಅರ್ಧ ಕಿ.ಮೀ. ಬಂದಾಗ ನಮಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೋ ಒಂದು ಬೋರ್ಡ್ ಕಾಣಿಸಿತು. ನೋಡಿದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಕಿರಿದಾದ ರಸ್ತೆ ಇದ್ದು, ಸಂಗಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂತ ತಿಳಿದೆವು. ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಒಬ್ಬ ಕುರಿ ಮೇಯಿಸುತಿದ್ದವನೊಂದಿಗೆ, ಈ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಹೋದರೆ ಸಂಗಮ ತಲುಪುತ್ತೇವಾ ಎಂತ ಕೇಳಿದರೆ, ಓಯ್ತದೆ ಎಂಬ ಉತ್ತರ ಬಂತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 200 ಮೀಟರ್ ಹೋಗುವಷ್ಟರಲ್ಲೇ ದಾಮಾರು ಮಾರ್ಗ ಮುಗಿಯಿತು. ಮುಂದೆ ಮಣ್ಣಿನ ಹಾದಿ! ಮತ್ತೂ ಮುಂದೆ ಹೋದಾಗ ಬರೀ ಚಕ್ಕಡಿ, ಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಹೋಗೋ ಕಚ್ಚಾ ರಸ್ತೆ. ಅದರಲ್ಲೇ ಸಾಹಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಮುಂದುವರಿದೆವು.ಒಂದೆಡೆಯಲ್ಲಂತೂ ನಾನು ಕಾರ್ ಅನ್ನು ಹೊಲಕ್ಕೇ ಇಳಿಸಿ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು. ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಹೊಂಡ!  ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ನಾವು ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಗೆ ಬಂದು ಸೇರಿದೆವು.

ಮುಂದೆ ನಮಗೆ ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಇಳಿಜಾರು ಹಾಗೂ ತಿರುವುಗಳು, ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಾಡು. ಸುಮಾರು ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ನಾವು ಸಂಗಮಕ್ಕೆ ಬಂದು ತಲುಪಿದೆವು. ರಜಾದಿನ ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾರು,ಬೈಕ್ ಗಳು ತುಂಬಿದ್ದವು. ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಅಂತೂ ಒಂದು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಚಾರ್ಜ್ 50ರೂ. ಕೊಟ್ಟು ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಬ್ಯಾಕ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಏರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಡುವಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಮಂಜು ಅವರ ಕಾರ್ ಬಂದೇಬಿಟ್ಟಿತು. ಸರಿ ಪರಸ್ಪರ ಅನುಭವ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ನಡೆದೆವು. 

ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಗೂಡಂಗಡಿಗಳು, ಅದೇ ಮಾಮೂಲಿ ಭಜಿ, ಬೋಂಡ,ಬಾಳೆಹಣ್ಣು, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಫಾಂಟ,ಕೋಲಾ ಕಾಫಿ, ಟೀ ಎಲ್ಲ ಇದ್ದವು. ಜೋತೆಗೆನೇ ಫಿಶ್ ಫ್ರೈ ಸಹಾ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು. ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಮೀನು ಹಿಡಿದು ಅದನ್ನೇ ಇಲ್ಲಿ ಫ್ರೈ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಹೊರಡುವ ಮತ್ಸ್ಯಗಂಧವು ಕೆಲವರನ್ನು ಅದರೆಡೆಗೆ  ಆಕರ್ಷಿಸಿದರೆ, ಕೆಲವರನ್ನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಾಲ್ಕೀಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೂ ಮೀನಿನ ಮುಳ್ಳು, ಅದಕ್ಕೆ ಎರಗುವ ಕಾಗೆಗಳು, ನಾಯಿಗಳು. ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ದಾಟಿ ಸಂಗಮಕ್ಕೆ ಬಂದೆವು. ಅಲ್ಲೂ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಕಸ ಎಸೆದಿದ್ದಾರೆ.

ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಲು ಹರಿಗೋಲುಗಳಿವೆ. ತಲಾ 50 ರೂ. ತೆತ್ತು ನಾವೆಲ್ಲಾ ಒಂದೇ ಹರಿಗೋಲಿನಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿದೆವು.ಈ ಚಾರ್ಜು ಹೋಗಲು ಮತ್ತು ವಾಪಸ್ ಬರಲು ಸಹಾ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಹರಿಗೂಲೆಂದರೆ  ಬಿದಿರು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹಾಳೆ ಗೋಣಿತಾಟು ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಬುಟ್ಟಿಯಾಕಾರದ  ದೋಣಿ. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಾಣಗಳಾದ ರಂಗನತಿಟ್ಟು, ನಿಮಿಷಾಂಬಾ, ತಲಕಾಡು ಮೊದಲಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಈ ಹರಿಗೊಲನ್ನೇ ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ದೊಡ್ಡ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು 10ಜನರೂ ಹಿಡಿಸಿದೆವು.

 ಇಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿಗಳು ಒಟ್ಟು ಸೇರುವ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಳ. ನದಿ ಸುಮಾರು 150 ಮೀಟರ್ ಅಗಲವಿದೆ. ಹರಿಗೋಲು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿ ಮಧ್ಯ ನೀರಿನಲ್ಲೇ ನಿಂತುಬಿಟ್ಟಿತು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ಹೋಗುವುದಂತೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಕೆಳಗಡೆ ಹೂಳು ತುಂಬಿದ್ದರಿಂದ ಅದರ ತಳಭಾಗವು ಅದಕ್ಕೆ ತಗಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದ ನಮ್ಮ ಅಂಬಿಗ . ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು, ಪ್ಯಾಂಟ್ ಅನ್ನು ಮೊಳಕಾಲಿನವರೆಗೆ ಮಡಚಿ ನೀರಿಗೆ ಇಳಿದು ನದಿ ದಾಟಿದೆವು. ನಿಜವಾಗಿ ಇದೇ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಜಾ ಆಯಿತು.

ದಡ ಸೇರಿ ಒಂದು ಕಡೆ ಕುಳಿತು ತಿಂಡಿ ತಿನ್ನ ಬೇಕು ಎಂತ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಶಸ್ಥ ಜಾಗ ಹುಡುಕಿದೆವು. ಎಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೂ ಕಸ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳು, ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿಗಳು, ಪೇಪರ್ ಪ್ಲೇಟ್ ಗಳು, ಇನ್ನಿತರ ಆಹಾರ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಗಳು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಕಸ ಇದ್ದರೂ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕಸದ ಡಬ್ಬಿ ಇಲ್ಲ! ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಬಂಡೆಗಳಿವೆ ಅಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳೋಣವೆಂದರೆ ಅಲ್ಲೂ ವಾಸನೆ, ಗಲೀಜು, ತ್ಯಜಿಸಿರುವ ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಒಳ ಉಡುಪುಗಳು. ಅಲ್ಲೊಂದು ಮಂಟಪ ಕಾಣಿಸಿತು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರೆ ಅಲ್ಲೂ ಇದೇ ವೈಭವ.

 ಸಾಲದ್ದಕ್ಕೆ ಕೋತಿಗಳ ಕಾಟ. ಸುತ್ತಲೂ ಕಾಡು ಇದ್ದುದರಿಂದ ಕೋತಿಗಳು ಸಹಜ ಬಿಡಿ. ಒಂದು ಘಡವ ಬಂದು  ನಮ್ಮ ಚೀಲದಿಂದ ಕೈ ಹಾಕಿ ಒಂದು ಸೇಬು ಹಣ್ಣನ್ನು ಎಗರಿಸಿಯೇಬಿಟ್ಟಿತು.ಎಷ್ಟೆಂದರೂ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜನಲ್ಲವೇ ಅದರ ಪಾಲು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಎಂದುಕೊಂಡೆವು. ನಾವು ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡೆವು.

ಇಲ್ಲಿಂದ ಮೇಕೆದಾಟುಗೆ ಸುಮಾರು 4ಕಿ.ಮೀ. ಯಷ್ಟು ಕಾಡು ದಾರಿ. ಕಾಡು ಅಷ್ಟೊಂದು ದಟ್ಟವಾಗಿ ಇಲ್ಲವಾದರೂ ನೋಡಲು ಸುಂದರವಾಗಿತ್ತು. ಬಲ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ರಭಸದಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ನೀರಿಗೆ ಇಳಿಯುವುದು ಬಹಳ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಮೇಕೆದಾಟು ಗೆ ನಡೆದೇ ಹೋಗಬಹುದು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಆಗಾಗ ಅಲ್ಲಿಗೇನೇ ಬರುವ ಬಸ್ ನಲ್ಲಿ ಹೋಗಬಹುದು. ನಾವು ಬಸ್ ಹತ್ತಿದೆವು. ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ಚಾರ್ಜು ಒಟ್ಟು 40 ರೂ. ಇಲ್ಲಿ ಬಸ್ ನ ಟಾಪ್ ನ ಮೇಲೆಲ್ಲಾ ಕುಳಿತು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಬಸ್ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿ ಮೇಕೆದಾಟು ಗೆ ಬಂತು . ಅಲ್ಲಿ ಇಳಿದು ಕೆಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದರೆ ಮೆಕೆದಾಟುವಿನ ರುದ್ರ ರಮಣೀಯ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಡಿದಾದ ಬಂಡೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಯಬೇಕು.

 ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಮೇಲೇರುವವರಿಗೂ  ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಾಗಬಿಡಬೇಕು. ಕೆಳಗೆ ಇಳಿದಾಕ್ಷಣ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಗ  ಮರಳು, ಆಮೇಲೆ ಬಂಡೆ, ಇದರ ಮೇಲೆ ಹತ್ತುವುದು ಕಷ್ಟವೇನಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಹೋದರೆ ಅದೇ ಬಂಡೆ ಕಡಿದಾಗಿ ಸುಮಾರು  60ಅಡಿ ಆಳದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ಹರಿಯುತಿದ್ದಾಳೆ. ಆವಾಗಿನ ರೂಪವೇ ಬೇರೆ ಈಗಿನ ರೌದ್ರ ರೂಪವೇ ಬೇರೆ. ಅಬ್ಭಾ ಏನು ರಭಸ!

 ನಾವು ನಿಂತಲ್ಲಿಂದ ಎದುರುಗಡೆ ಕಡಿದಾದ ಗೋಡೆಯಂತೆ ಬಂಡೆ ಇದೆ. ಸುಮಾರು 150 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ. ಈ ಕಡೆಯಿಂದ ಆ ಬದಿಗೆ ಸುಮಾರು 100 ಅಡಿಗಳ ಫಾಸಲೆಯಿದೆ. ಮೇಕೆ ಅದ್ಹೇಗೆ ಅಷ್ಟು ದೂರಕ್ಕೆ ನೆಗೆಯಿತೋ ಊಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕಲ್ಪನೆಯಿರಬಹುದು. ಅಲ್ಲೊಂದು ಕಡೆ ಬಂಡೆಯು ಕಾರ್ನೀಸಿನಂತೆ ಸುಮಾರು 7-8ಅಡಿ  ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಾಚಿದೆ. ಬಹುಷಃ ಇದೇ ಕಾರ್ನೀಸ್ ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಚಾಚಿರಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದಿರಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮೇಕೆ ಜಿಗಿದಿರಬಹುದು. ಕ್ರಮೇಣ ಕಾಲನ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಬಂಡೆ ಕುಸಿದಿರಲೂಬಹುದು. ಇದೆಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರವಾಸಿಯೂ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರಬಹುದಾದ ವಿಷಯ.

 ಆದರೆ ಒಂದಂತೂ ನಿಜ ಇಲ್ಲಿ ಜಿಗಿದದ್ದು ಮೆಕೆಯೇ ಸರಿ, ಹಸು, ಜಿಂಕೆ, ಕುರಿ, ಹುಲಿ,ತೋಳ ಅಥವಾ ಇನ್ನಿತರ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಇದು ಮೇಕೆದಾಟು!!

ಇಲ್ಲಿ ಸೋಜಿಗವೆಂದರೆ ನಾವು ನಿಂತಿರುವ ಬಂಡೆಯಲ್ಲೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಭಾವಿಯಾಕಾರದ ಹೊಂಡವಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 20 ಅಡಿ ಆಳವಿದ್ದು ತಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರು ಒಳ ಬರುವಂತೆ ಒಂದು ಬಾಯಿ ಇದೆ. ಇದು ನಿಸರ್ಗ ನಿರ್ಮಿತ.

 ನೀರು ಹರಿವಲ್ಲಿ, ಎದುರುಗಡೆ ಬಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ನೀರಿನ ಹರಿಯುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಸವಕಳಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರ ವಿಚಿತ್ರ ಆಕೃತಿ ಗಳು, ಗವಿಗಳು. ಕೊರಕಲುಗಳು ಉಂಟಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ನೀರಿಗೆ ಇಳಿಯಲು ದಾರಿಯಿಲ್ಲ. ಸಾಹಸ ಮಾಡಿ ಇಳಿಯಬಹುದಾದರೂ  ಬಹಳ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ನೀರಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋದರೆ ಆಮೇಲೆ ಶವಕ್ಕಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಬಹುದು. 

ಇಲ್ಲಿನ ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಸಹಾ ತುಂಬಾ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಬೇಕು. ಅದರಲ್ಲೂ ಹೈ ಹೀಲ್ಡ್ ಚಪ್ಪಲ್ ಧರಿಸಿರುವ ಹೆಮ್ಮಕ್ಕಳು. ನುಣುಪಾದ ಬಂಡೆ ಅಷ್ಟು ಜಾರುತ್ತದೆ,  ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಮೀನಿನ ಮುಳ್ಳು, ಬೀರು ಬಾಟಲಿ ಒಡೆದು ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮೆರೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಾವು ತುಂಬಾ ಹೊತ್ತು ಇಲ್ಲಿದ್ದು ಫೋಟೋ ಹಿಡಿದು ನಂತರ ಮೇಲ್ಗಡೆ ಬಂದೆವು.

 ಬಸ್ ರೆಡಿ ಇತ್ತು. ಸಂಗಮಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಖುಷಿ ಪಟ್ಟೆವು. ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಎಚ್ಚರವಿರಬೇಕು. ಎರಡು ನದಿಗಳ ಸಂಗಮವಾದ್ದರಿಂದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸುಳಿಗಳು ಸಹಜ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದ 4 ಜನ ನೀರು ಪಾಲು ಆದದ್ದು ಇಲ್ಲೇ. ನಂತರ ಹರಿಗೋಲು ಪಯಣ, ಅಲ್ಲಿ ಬೇರೇನೂ ನೋಡಲು ಇಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಬೇಗನೇ ಹೊರಟೆವು.
 ಬರುತ್ತಾ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪಿರಾಮಿಡ್ ವ್ಯಾಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟೆವು. ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿರುವ ಜಾಗ. ಸುತ್ತಲೂ ಹೂದೋಟ, ಪ್ರಶಾಂತ ವಾತಾವರಣ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೃಹದಾಕಾರದ ಪಿರಮಿಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದರ ಒಳಗಡೆ ಕುಳಿತು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿ ಏನೋ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟು ರಾತ್ರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದೆವು.

ಬಿಸಿಲೆಯ ವೈಭವ

 ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಯಾಣ ಎಂದರೆ, ಇದರಲ್ಲೇನಿದೆ ಮಹಾ ವಿಶೇಷ ಅಂತ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಬೇಡಿ. ಇದು ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಮಾಮೂಲಿ ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣವಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ! ಹಗಲು ಹೊತ್ತು ಸಂಚರಿಸುವ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ, ಅದೂ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ!  ಈ ಪ್ರಯಾಣದ ಮಜಾ ಸಿಗಬೇಕಾದರೆ ಮಳೆಗಾಲವೇ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ.
ನಾವು ಆಗಸ್ಟ್ 18 ರಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಕಾಸರಗೋಡಿನಿಂದ ಬಸ್ ನಲ್ಲಿ  ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದೆವು. ಅಲ್ಲಿಂದ 8.40ಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವ ಬೆಂಗಳೂರು ಎಕ್ಸ್ಪ್ ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲ್ ಹತ್ತಿದೆವು. ವಿಶೇಷ ರಶ್ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಅನುಕೂಲಕರ ಸೀಟ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಆರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿತೆವು. ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ರೈಲ್ ಹೊರಟಿತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಕಂಕನಾಡಿ ಜಂಕ್ಷನ್ ಬಂತು, ಆಮೇಲೆ ಬಂಟವಾಳ, ಕಬಕ ಪುತ್ತೂರು ಕಳೆದು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ರೋಡ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ನಲ್ಲಿ ರೈಲು ನಿಂತಿತು.

ರೈಲ್ ನಲ್ಲಿ ಚಹಾ, ಕಾಪಿ, ಇಡ್ಲಿ, ವಡೆ ಮತ್ತು ಇತರ ತಿನಸುಗಳನ್ನು ಮಾರುವವರು 5 ನಿಮಿಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಬರುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಚಾಯ್-ಚಾಯ್ -ಚಾಯೇ ಮತ್ತು ಕಪಿ -ಕಪಿ - ಕಾಪೀಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೇಳಿ ಸುಸ್ತಾಗುತ್ತೇವೆ. ಈ ಚಹಾ ಕಾಫಿಗಳ ರುಚಿ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮಿಂದ ಗುರುತಿಸಲು ಆಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಯಾವ ಮೂಲೆಗಾದರೂ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ  ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರೂ  ಏಕ ರುಚಿಯುಳ್ಳ ಈ ಪಾನೀಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕತೆಯಲ್ಲಿ ಏಕತೆಯನ್ನು ನಾವು ಈ ರೈಲಿನ ಪಾನೀಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅತ್ತ ಚಹಾವೂ ಅಲ್ಲ ಇತ್ತ ಕಾಫಿಯೂ ಅಲ್ಲ.  ಚುರು ಮುರಿ ಮಾರುವವನಾದರೋ ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಮೂಟೆಯೊಂದಿಗೆ ಅತ್ತಿತ್ತ ಸರಿದಾಡುವಾಗ ಹಳಸಲು ಈರುಳ್ಳಿಯ ಗಬ್ಬು, ಕುಳಿತವರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುತಿದ್ದ. ಇದರೆಡೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬೆಳಗ್ಗಿನ ಉಪಾಹಾರ ಸಣ್ಣ ನಿದ್ದೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಯಿತು. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ತುಂತುರು ಮಳೆ ಹಿತಕರವಾದ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸಿತ್ತು. 

ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಟಿಯ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಎಳೆ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ನಾಟಿ ಮಾಡಿದ ಗದ್ದೆಗಳು ಚಳಿಗೆ ಹಸಿರು ಹಾಸನ್ನು ಹೊದ್ದುಕೊಂಡು ಸೋಮಾರಿಯಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಮಲಗಿಕೊಂಡಂತಿತ್ತು. ತೆಂಗಿನ, ಕಂಗಿನ ತೋಟಗಳು ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಂದು ನಳ ನಳಿಸುತಿದ್ದವು. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜೀವ ನಾಡಿ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಯೂ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು.

ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹಿಂತಿರುಗುವ ಬಹಳ ಜನ ಇಲ್ಲಿಂದ ರೈಲು ಏರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸ್ಟೇಷನ್ ನಿಂದ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಾಲಯ ಸುಮಾರು 10 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೇಕಾದಷ್ಟು ವಾಹನಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ರೈಲ್ ಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಎಂಜಿನ್ ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದೆ ಸಿಗಲಿದೆ ಘಾಟಿ! ಏರು ದಾರಿ, ಕಡಿದಾದ ಪ್ರಪಾತ,  ಅಸಂಖ್ಯಾತ ತಿರುವುಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾದ ರೈಲು ಸುರಂಗಗಳು! ಇಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ 58 ಸುರಂಗಗಳಿವೆ. ಸುಮಾರು ಅಷ್ಟೇ ಸೇತುವೆಗಳೂ ಇವೆ.
ಈ ಪ್ರಯಾಣದ ರೋಮಾಂಚಕ ಅನುಭವ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಬರಲಿದೆ. 2 ಎಂಜಿನ್ ಗಳ ನಮ್ಮ ಗಾಡಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಮುಂದೆ ಸಿಗುವ ತಿರುವುಗಳು ಎಷ್ಟು ಕಡಿದಾದ್ದರೆಂದರೆ ನಮಗೆ ರೈಲಿನ ಮುಂಭಾಗ ಹಾಗೂ ಹಿಂಭಾಗಗಳು ಕುಳಿತಲ್ಲಿಂದಲೇ ಕಾಣುತಿತ್ತು.

ಈವಾಗ ಪ್ರಕೃತಿ ತನ್ನ ಇನ್ನೊಂದು ರೂಪವನ್ನು ತೋರಲು ಆರಂಬಿಸಿತು. ಕಾಡು ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಎರಡೂ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ಜಲಪಾತಗಳೂ ತೊರೆಗಳೂ ನಿಸರ್ಗದ ಬೆಡಗನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಬಿಸಿಲೆ ಕಾಡು.ಸುಳ್ಯ ದಿಂದ ಸಕಲೇಶಪುರದ ವರೆಗೆ ಹಬ್ಬಿರುವ ಬಿಸಿಲೆ ಕಾಡು ಬಹಳ ವೈವಿದ್ಯಮಯ ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿ, ಮರ ಮಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಬೆತ್ತದ ಬಳ್ಳಿಗಳಂತೂ ಹೇರಳವಾಗಿವೆ.ಅಂತೆಯೇ ಬಿದಿರ ಮೆಳೆಗಳು ಧಾರಾಳವಾಗಿವೆ.

ಇದು ಆನೆಗಳ ಪ್ರಿಯ ತಾಣ. ಶಿರಾಡಿ ಘಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲೂ ಈ ಕಾಡನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾದರೂ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಸುಂದರ, ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಇಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಶಿರಿಬಾಗಿಲು ಸ್ಟೇಷನ್ ಬಂತು. ಇಲ್ಲಿ ರೈಲು ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಶುರು ಸುರಂಗ-ಸೇತುವೆಗಳ ಜುಗಲ್ ಬಂದಿ! 
ರೈಲ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ಯುವಕರು ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡರೆ ಯುವತಿಯರೂ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಕ್ಯಾಮರಾ, ಮೊಬೈಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಫೋಟೋ ಹಿಡಿದದ್ದೇ ಹಿಡಿದದ್ದು. ದೊಡ್ಡವರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ನಾನು ಸಹಾ. ಅಷ್ಟು ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ. ಕಾಡನ್ನು ಸೀಳಿಕೊಂಡು ರೈಲು ಕೆಲವು ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ದಾಟಿತು.

ಅಗೋ ಮೊದಲ ಸುರಂಗ! ಸಾಕಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೆಲೆ ಪಡ್ಡೆಗಳ ಕಿರುಚಾಟ, ಶಿಳ್ಳೆ, ಕೇಕೆ ಎಲ್ಲಾ  ಮೇಳೈಸಿದವು. ಸುರಂಗ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಸ್ವಯೋಜಿತ ಹಿಮ್ಮೇಳ! ಓಟ್ಟು ಮಜಾ ಆಯಿತು. ಈ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಪೂರಾ 58 ಸುರಂಗ ದಾಟುವವರೆಗೂ ನಮಗೆ ಲಭಿಸಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಸುರಂಗಗಳಂತೂ 2ಕಿ.ಮೀ.ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದವಿತ್ತು. ಜೋರಾಗಿ ಮಳೆ ಸುರಿಯುತಿತ್ತು, ಸುರಂಗ ದಾಟಿ ಆಕಡೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಬಿಸಿಲು!

ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ರೈಲು ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಕೆಳಗಡೆ ಸುಮಾರು 150 ಅಡಿ ಆಳದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಹೊಳೆ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು.

 

 ಮುಂದೆ ಇದೇ ಹೊಳೆ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎಡಕುಮೇರಿ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಂತೆಲ್ಲಾ ದೂರದ ಪರ್ವತಗಳು ಮಂಜಿನ ತೆರೆ ಮುಸುಕಿಕೊಂಡು ಸ್ವರ್ಗ ಸಮಾನ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ನಮಗೆ ಪುಕ್ಕಟೆಯಾಗಿ ನೀಡುತಿದ್ದವು.

ಎಡಗಡೆ ಪರ್ವತಮಾಲೆಯ ಸೊಬಗಾದರೆ ಬಲಗಡೆ ದಟ್ಟವಾದ, ಕಡಿದಾದ ಕಾಡು. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೆತ್ತರದಿಂದ ಧುಮುಕುವ ಜಲಪಾತಗಳು!

 ಯಾವುದನ್ನು ನೋಡುವುದು ಯಾವುದನ್ನು ಬಿಡುವುದು ಎಂಬ ಗೊಂದಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಸುಂದರ ತಾಣವೆಂದರೆ ಎಡಕುಮೇರಿ ಸ್ಟೇಷನ್ ನ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕ. ಇಲ್ಲಿ ರೈಲು ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಿಗ್ನಲ್ ತೊಂದರೆಯಿಂದಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ನಿಲ್ಲುವುದೂ ಇದೆ. ಈ ಜಾಗಗಳೆಲ್ಲಾ ನನಗೆ ಚಿರಪರಿಚಿತ, ಎರಡು ಬಾರಿ ಇಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಚಾರಣ ಮಾಡಿ ಅನುಭವವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಾಡಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದದ್ದೂ ಒಂದು ರೋಮಾಂಚಕ ನೆನಪು. ನಾವು ಅಂದು ರಾತ್ರಿ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಮಾಡಿದ ಜಾಗವನ್ನೂ ಕಸ್ತೂರಿಗೆ ತೋರಿಸಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿನ ಅರಮನೆ ಬೆಟ್ಟ, ಅದರ ಎದುರುಗಡೆಯ ದೋಣಿಗಲ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಚಾರಣಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ತಾಣಗಳು. ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ಇಲ್ಲಿ ನೀರು ಇರುವುದರಿಂದ ಬಹಳ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಡಾನೆ ಗಳೂ ಸಾಕಷ್ಟಿವೆ. ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರಬೇಕು.
ಎಡಕುಮೇರಿಯನ್ನು ಹಾದು ರೈಲು ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಸುರಂಗ-ಸೇತುವೆ ದಾಟಿ ದೋಣಿಗಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಕಳೆದ ಕೂಡಲೇ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ಜಲಪಾತ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದು ರೈಲ್ ನ ಎಡಭಾಗಕ್ಕಿದೆ. ಎಷ್ಟು ಸಮೀಪವೆಂದರೆ ಅದರ ನೀರು ಕೈಗೆ ಎಟಕುವಂತಿದೆ. ಮುಂದೆ ಸಕಲೇಶಪುರ. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂಜಿನ್ ಕಳಚುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದೆ ಬಯಲು ಸೀಮೆ.
ಹಾಸನ-ಅರಸೀಕೆರೆ- ತುಮಕೂರು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ಸೊಬಗನ್ನು ತೋರುತ್ತಾ ಯಶವಂತಪುರವನ್ನು 7.20ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆವು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮನೆಗೆ.
ಆರಾಮವಾದ ಪ್ರಯಾಣ. ಟಿಕೆಟ್ ಚಾರ್ಜ್ ಕೇವಲ 102 ರು. ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಾದರೆ ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ. ನೀವೂ ಒಮ್ಮೆ ಅನುಭವಿಸಿ ನೋಡಿ.